राजधानीको दूर्दशा

असार ३१ गते शनिवार अत्यधिक वर्षा भएको थियो । सो वर्षाको भेल सडकमा आउँदा नेपालटारका वर्ष ११ की विनियाँ फुयाँलको भेलले बगाएर मृत्यु भएको छ । उनलाई तत्काल उद्धार गरी अस्पताल लगेपनि बचाउन सकिएन ।

त्यसैगरी सोही दिन वृहस्पती विद्या सदन पढ्ने वर्ष १३ की विद्या सापकोटा गाडीबाट ओर्लेपछि सडक जलमग्न देखेर आत्तिदै रानीबारी जाने भित्री सडक भएर हिँड्न थालिन् । पानी सडकमै बगिरहेको थियो र नाली सडकको बीचमै थियो । उनी नालीमा खसिन् । भेलले उनलाई ह्युम पाइपभित्र पु¥यायो । धन्न वरिपरिका स्थानीयले देखेर उनको ज्यान जोगियो ।

यी र यस्ता घटनाहरु राजधानी काठमाडौँको सडकमा वर्षा याममा सधैँजसो देखिने दृश्य हुन् । राजधानी काठमाडौँ र उपत्यकामा गरि ३ वटा स्मार्ट सीटी बनाउने सरकारी घोषणा भएकोमध्ये सबैभन्दा ठूलो १ लाख १० हजार रोपनी क्षेत्रफलमा बनाइने स्मार्टसीटीमा साँखु देखि नगदेश र ठिमी सम्म पर्छ । यस भेगको सडक हेर्ने हो भने माथिको घटना हुन केही बेर लाउन्नन् ।

यस भेगका स्थानीय गाडीमा हिँड्दा होस् अथवा पैदल हिँड्दा वा आफ्नै मोटर साईकलमा हिँड्दा नै किन नहोस् । पानी बुट लाएर वाटरपु्रफ ज्याकेट र ट्राउजर नलाई काममा निक्लिने हो वा अफिस पुग्ने हो भने त्यहाँ पुग्दा आफ्नै सहकर्मीहरुले चिन्न सक्दैनन् ।

दिनहूँ सडकमा मोटरसाईकल लड्ने, चिप्लिने, खाल्टोमा खस्ने लगायतका दूर्घटना त कति कति । अझ मालबाहक ट्रकहरु आउँदा उकालो उक्लिन नसकेर ब्याक गई दूर्घटना भएका घटनाहरु अनगिनत छन् । सामान मगाउने साहुजीहरुलाई जहिलेसम्म आफ्नो घर आँगनमा आफूले अर्डर गरेको सामान आईपुग्दैन तबसम्म अर्को गाडी स्टाण्डबाई खडा गरिरहनुपर्ने बाध्यता छ ।

यी र यस्ता घटनाहरु राजधानीमा वर्षायाममा दिनहूँ घटिरहेपनि सरकारले असारे विकास गर्न भने छाडेका छैनन् । यस्ता घटनाहरुको प्रमुख कारण भनेकै असारे विकास हो । यदि यस्ता घटनाहरुलाई रोक्ने हो भने सरकारले आर्थिक वर्षको तालिका परिवर्तन् गर्नु सबैभन्दा उत्तम विकल्प हुनसक्छ ।

हुनतः जेसुकै कामगर्दा पारदर्शिता र आर्थिक नियमितता आवश्यक हुन्छ । तापनि वर्षायाममा बजेट सिध्याउन गरिने विकासका कारण जताततै ढल खनिने, सडक खनिने, विकासको नाममा थोरै गिट्टी हालेर अलकत्रा छर्दै पीच गरिने र दशैँ नआईपुग्दै ती सबै विकासका चिन्हहरु मेटिने र वर्षाको भेलले बगाएको रिपोर्ट पेश गर्दै ठेकेदार र उपभोक्ता समितिहरुले बजेट फछ्र्यौट गर्ने परम्परा पञ्चायतकालदेखि अहिलेसम्म यथावत रहीरहेको छ ।

त्यसैले सरकारले दशैँ अगाडि वा दशैँ तिहार पछिको समयलाई आर्थिक वर्ष परिवर्तनको समय पर्ने गरि सारिदिने हो भने असारे विकास रोकिने र जनताले विकासको सही सदूपयोग गर्न पाउने थिए की ? यतातर्फ सरकार एवं प्रमुख राजनैतिक दलका नेताहरुको ध्यान जानु जरुरी रहेको छ ।

लावण्य सन्देश वर्ष ७ अंक ५ को सम्पादकीयबाट