Sahitya

गजल
– मानन्धर “अभागी”,जोरपाटी हाल साँखु सलम्बुटार
साइनो गाँस्दै घर आउँथ्यो हँसाउने उस्को वहाना
लौन छोरी भगाइ लग्यो कस्तो खराव जमाना
छोरा भनुँ वा छोरी भनुँ भाको यौटा त्यै सन्तान कसले रक्षा गर्ला खैै प्रभु मेरो यो खजाना
एक्लो भो यो संसारमा कसले मलाई विचार्छ
घरभित्रको काम कुरो कस्ले बुन्छ तानाबाना
सरुवा भयो भन्छ हरिवंशे त्यो हवल्दार
गुन्टासँगै छोरी बोकी भयो रे हिजो रवाना
मर्न नसकेको त्यो ज्वाइँ, कीरा परोस् भन्नु भएन
घरज्वाइँ भो ज्वाइँ साहेव आउ यतै खाउँ खाना ।
म्हगसय्
– श्याम बहादुर श्रेष्ठ, सन्त्वाः
सुथ सुथ निसें सुथ न्हापं
माःगु कचकच ला थ्व
जिमी सु छ, छं सु जि
म्हस्यु मरु तास्यु मरु
ख ...... सा
मछा मजुला छु तालम्ह मिसा
छं यंकिगु जि यईला मयो दः
बाँला खः छ बाँला ख
बाँलासा छ हे बाँलातका
मयो द ......
म्हगसय् जि नापं छ नापं
म्हंसा म्हंका च्वं रे छं
छु छु जुल जुगु जुलका
म्हगसय् सा नं म्हंका च्वं रे
जि नापं .....
गणतन्त्र नेपाल
– कृष्णमणी लामिछाने, थली, डाँछी
विरताको गाथा बोकी आयो गणतन्त्र
शान्ति अनि बराबरी हाम्रो मूलमन्त्र ।
बगैँचामा हुर्किएका रङ्गीचङ्गी फुल
सुख–शान्ति साथ बस्नु छ, नगरौँ है भूल
अग्ला होचा पहाडलाई सम्याउनुपर्छ
सबै मिली सामन्तीको जरा काट्नु पर्छ ।
हातमा हात जाडिकन देश विकासमा लाग्छौँ
अन्याय र अत्याचारको ठेगान हामी लाउँछौँ ।
भ्रष्टाचारी देश द्रोही सबै हामी चिन्छौँ
तिनका लागि सबै मिली चिहान हामी खन्छौँ
देशका लागि जिउ ज्यान प्राण हामी दिन्छौँ ।
देश विकास र सम्वृद्धीको माला हामी गाँस्छौँ ।