सरकारको नयाँ उर्दी पालना हुन कठीन

विश्वभरका सरकारहरूले बन्दाबन्दीलाई हटाउने वा खुकुलो बनाउने अभ्यासमा लागे पनि विश्व स्वास्थ्य संगठनले भने शुक्रवार कोभिड—१९ को महाव्याधि बढिरहेकोतर्फ सावधान गराएको छ । संसारभर शुकवारमात्रै एक लाख ५० हजार नयाँ संक्रमित थपिएका छन् भने शनिवार पनि एक लाख ८ हजार १ सय ५७ नयाँ संक्रमित थपिएका छन् । संसारका ८१ वटा मुलुकमा संक्रमण बढ्ने क्रममा छ । नेपालमा पनि संक्रमण मुक्त हुनेभन्दा संक्रमित हुने संख्या अनुपातमा निकै बढी छ ।

सम्भवतः यही कारणले नेपाल सरकारले “अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर ननिस्कन” जनसाधारणलाई पुनः आग्रह गरेको हुनुपर्छ । बाहिर निस्कनै परे पनि मास्कको अनिवार्य प्रयोग गर्न, भीडभाड नगर्न र भौतिक दूरी कायम गर्न पनि जनतालाई आग्रह गरिएको छ । पछिल्ला दिनहरूमा काठमाडौं उपत्यकामा संक्रमित भेटिने क्रम बढ्न थालेपछि गृह मन्त्रालयले “बन्दाबन्दीलाई व्यवस्थित गर्ने सुरक्षा मापदण्ड, २०७७” जारी गरेर “अत्यावश्यक काममा बाहेक राति १० बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म हिँडडुल” गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ । लाग्छ, नेपाल सरकारले (कोरोना भाइरस) कोभिड—१९ को जोखिम बल्ल बुझ्न थालेको छ ।

गाउँघरमा जनसाधारण सरकार जति पनि सावधान देखिँदैनन् । खेतीको बेला हुनाले उनीहरूलाई सामाजिक दूरी कायम गर्न र विशेषगरी एकै ठाउँमा भेला नभई काम चल्दैन । सहरका गरिबलाई पनि तीन महिनासम्म बेरोजगारी बस्नु पर्दा गुजाराको समस्या भइसकेको हुनुपर्छ । उद्योग व्यवसाय पनि सञ्चालन नगरे अर्थतन्त्र उठ्नै नसक्नेगरी थला पर्ने अवस्थामा पुग्ने हुनाले अब रोक्न सकिने अवस्था छैन । अर्कातिर विश्व स्वास्थ्य संगठनले चेतावनी दिँदै भनेका छन् — “संसार नयाँ तर भयावह चरणमा प्रवेश गरेको छ ।” घरमा बस्दाबस्दा धेरै जना आजित भइसकेका छन् । राष्ट्रहरू पनि समाज र अर्थतन्त्र खुलाउनका लागि आतुर देखिन्छन् । तर, भाइरस अझै तीव्र गतिमा फैलँदै छ । नेपालमा अहिलेसम्म संक्रमितको कुल संख्या ८ हजार ६ सय ५ पुगेको छ भने यो महामारी ७५ जिल्लामा फैलिइसकेको छ ।

काठमाडौंमा पनि दिनहुँ संक्रमित थपिन थालेका छन् । नमुना संकलन नै अत्यन्त कम भएको र संकलन गरिएका स्वाबको परीक्षण पनि निकै ढिलो भएकाले नेपालमा महामारीको यथार्थ चित्र सरकारी विवरणबाट प्राप्त नहुनसक्छ । तर, त्यसबाहेक अहिले अरू कुनै पनि आधार देखिएको छैन । सरकारले भने नीति र योजना बनाउँदा त्यही अधुरो विवरणमा पनि ध्यान दिने गरेको देखिँदैन । काठमाडौं उपत्यका प्रवेशमा कडाइ गर्ने तर संक्रमण बढ्दै गएको उपत्यकाबाट बाहिर जान खुकुलो गर्ने सरकारको नीति यसैको उदाहरण हो । दुवैतिर आवतजावत रोक्ने हैन आउनेजानेहरूको विवरण राखी तिनलाई आवश्यकताअनुसार घरैमा बस्न लगाउने व्यवस्था मिलाउनुपर्छ । निषेध गर्दा जनताले ढाँटछल गर्ने र संक्रमण झन् फैलने हुँदो रहेछ भन्ने त भारतबाट प्रवेश रोकेकै बेला थाहा भइसकेको हो नि । बन्दाबन्दीको (लकडाउन) अवधिलाई सरकारले सत्ताको खेलमा खेर फालेकाले अहिले जनता विश्वास गर्न तयार छैनन् भने सरकार स्वयं शिथिल देखिन थालेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका महानिर्देशकले देखेको भन्दा नेपालमा “सरकारमाथि विश्वासको संकट” थप गम्भीर समस्याका रूपमा देखिएको छ । जनसाधारणका अप्ठेराहरूलाई सजिलो बनाउन सहजीकरण नगर्ने तर समस्या देखिनेबित्तिकै निषेध गर्न तम्सिने सरकारी प्रवृत्तिले अहिले विश्वासको संकट निम्त्याएको हो ।